Wymierające języki na świecie – trochę kultury i ogólnej wiedzy nie zaszkodzi:-)

Artykuł bez pośrednio nie związany z kursami angielskiego za granicą jednak bardziej z samymi językami na świecie czyli miejscami gdzie nasze podróże się odbywają. Będzie to spojrzenie kulturowo – historyczno – antropogeniczne na to jakimi językami się obecnie mówi a jakie są na wymarciu i nie długo przestaną istnieć i będą totalnie zapomniane. Do napisania artykułu w tej kwestii zainspirował mnie artykuł w Gazecie Wyborczej „Jezyki żywych, języki martwych”, który uzupełnie o dodatkowe fakty. Nawiązaniem do nauki angielskiego będzie kwestia języka kornijskiego w Anglii i gaelickiego w Irlandii ale to pózniej.

Na świecie istnieje około 6000 języków gdzie 95% to jezyki niszowe używane przez 5% ludnosci świata. Ponad 80% ludności mówi wciąż jezykami dominujacymi jak: angielski, chiński, hiszpański i hindu. Najszybciej z wymienionych rozrasta się chiński m.in w USA i Europie (globalizacjia, internet i $). Statystyki mówią, że co dwa tygodnie na świecie umiera jakiś język, w ciągu ostatnich 70lat z użycia wyszło ponad 200 języków. Według UNESCO najwięcej zagrożonych jezyków jest w Indiach, USA, Indonezji, Chinach i Meksyku.

Z powodów finansowych, polityczno-kulturowych ginie coraz więcej języków. Mieszkańcy Afryki lub Ameryki aby wyrwac sie z biedy muszą emigrowac do miast gdzie nie mają szansy na używanie swojego rdzennego języka tylko ucza się w szkole/pracy hiszpańskiego lub angielskiego (amerykańskiego). W wioskach pozostaja więc ludzie starsi, którzy kiedy to umrą zabuorą z sobą do grobu język plemienia niestety. Wraz ze śmiercią danego jezyka umiera coś więcej – historia, kultura jak i wiedza w nim zachowana. Przykłady? Proszę bardzo – kiedy umrą ostatni mludzie z plemienia Kajjawaya w Bolowii zabiorą ze sobą wiedzę na temat leczniczych roślin, Juppikowie z Alaski zabiorą do grobu 99 okresleć lodu a Syberyjczycy z Tofa rozbudowane i wyjątkowe nazewnictwo związane z reniferami i polowaniami. Tak więc w umierającym języku zawiera się unikalna wizja świata i kultury!

Dlatego więc coraz więcej naukowcow i lingwistów dba o zachowanie wymierających jezyków. Powołano nawet organizację LiveAndTell mająca pomoc w tej kwestii. Użytkownicy mogą dalej nauczać się ginących jezyków i dbać o ich zachowanie.

Przykłady obecnie najbardziej zagrożonych języków to m.in język Kusunda w Nepalu, którym mówi tylko jedna osoba w wieku 75 lat. Jak sama mówi „kusunda umrze wraz ze mną”. Język ludu Bo z Andamandów nie ma tyle szczęcia gdyż w 2010 umarła ostatnia mówiąca nim osoba. Kwestia ta nagłościona była aż przez organizację Survival International zajmującą się rdzennymi plemionami gdyż osoba ta umierała w niewyobrażalnej dla Nas samotności językowej – przez ostatnie 30 lat nie miała to kogo przemówić w swoim ojczystym języku. Inny przykład to Meksyk i język Ayapaneco, którym mówią obecnie dwie osoby tylko.

W nawiązaniu do kursów angielskiego za granicą opiszę przykład z Wielkiej Brytanii i Irlandii – jednak już w bardziej pozytywnym świetleJ. Język kornijski z Kornwalii został wkrzeszony przez politykę i ideologię i obecnie mówi nim ponad 300 osób a 3000 potrafi się nim porozumieć .Polecam będąc w Anglii szczególnie w Kornwalii aby popytać się o ten język i jego historię. Na mocy politycznej decyzji pogardzany kiedyś „wieśniacki dialekt” gaelicki irlandzki stał się obecnie drugim obok angielksiego oficjalnym językiem w Irlandii.

To tyle w kwestii niszowych i umierających języków. Nigdy nie będą one popularne i masowe ale czy o to chodzi? Nie mają być to lokalne i unikatowe języki zawierające w sobie historię i kulturę danego plemienia dlatego jestem za lingwistami i antropologami aby zrobić wszystko co możliwe aby zachować chociaż element umierającego języka jak ma się to w przypadku wspomnianej społeczności LiveAndTell. Podróże kształcą:-)

A wy znacie/mieliście kontakt z jakimiś żadkimi lub już nie istniejącymi językami?

Polecam również ciekawy filmic o wymierających językach na blogu Fiszkarium

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>